W Polsce nie chodzi o to, czy możesz mieć wykrywacz metali, tylko o to, czego szukasz. Poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków przy użyciu jakiegokolwiek urządzenia elektronicznego wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków; poszukiwanie bez niego grozi grzywną, a nawet więzieniem, a wszystko, co archeologiczne, należy do Skarbu Państwa. Duża zmiana przed nami: od 1 stycznia 2027 r. pozwolenie zostanie zastąpione zgłoszeniem w rządowej aplikacji, a do tego dojdzie lista miejsc, w których poszukiwania są całkowicie zakazane.
Czy mogę używać wykrywacza metali w Polsce?
Krótka odpowiedź dla każdego rodzaju terenu. Kliknij kartę, aby zobaczyć szczegóły i brzmienie przepisu.
- Wszędzie: ustawa o ochronie zabytkówWymagane pozwolenieSprawdzone ze źródłem 7 października 2026 r.
- Plaże i pas nadbrzeżnyWymagane pozwolenienie ustalono odrębnego przepisu o poszukiwaniach na plażachSprawdzone ze źródłem 7 października 2026 r.
- Zabytki chronioneWymagane pozwolenieSprawdzone ze źródłem 7 października 2026 r.
- Parki narodowe i rezerwaty przyrodyWymagane pozwoleniewniosek o pozwolenie na poszukiwania musi zawierać zgodę dyrektoraSprawdzone ze źródłem 7 października 2026 r.
- Lasy państwoweWymagane pozwoleniepozwolenie konserwatora nie znosi zakazu rozkopywania gruntu z ustawy o lasachSprawdzone ze źródłem 7 października 2026 r.
- Grunt prywatnyWymagane pozwolenieSprawdzone ze źródłem 7 października 2026 r.
W wielu miejscach można bez pozwoleniaTylko z pozwoleniem, po rejestracji lub na wyznaczonych plażachZakazane lub w praktyce niedostępne
Przepisy według rodzaju terenu
Wszędzie: ustawa o ochronie zabytków
Wymagane pozwolenieW Polsce poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków przy użyciu wykrywacza metali lub innego urządzenia elektronicznego wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Od 1 stycznia 2027 r. pozwolenie zostanie zastąpione zgłoszeniem w rządowej aplikacji.
- przepis obejmuje poszukiwanie zabytków ruchomych, w tym archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania
- wniosek składa się do konserwatora właściwego dla terenu, z programem poszukiwań, mapą oraz zgodą właściciela lub posiadacza albo oświadczeniem, że jej nie udzielił (konserwator może wtedy nakazać udostępnienie terenu na okres do trzech miesięcy); w parkach narodowych i rezerwatach przyrody potrzebna jest też zgoda ich dyrektora
- na polskich obszarach morskich pozwolenia wydaje dyrektor urzędu morskiego
- poszukiwanie bez pozwolenia lub wbrew jego warunkom podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat
- od 1 stycznia 2027 r. pozwolenie zostanie zastąpione zgłoszeniem: osoby pełnoletnie będą mogły prowadzić poszukiwania po zarejestrowaniu ich w aplikacji mobilnej ministra właściwego do spraw kultury, za zgodą właściciela i posiadacza (ustawa nowelizująca z 2023 r., art. 36b)
- od 2027 r. zakazane będą poszukiwania na zabytkach wpisanych do rejestru i ujętych w ewidencji oraz w odległości mniejszej niż 10 m od nich, w parkach kulturowych, na terenie cmentarzy i grobów wojennych, w miejscach z Listy światowego dziedzictwa i ich strefach buforowych oraz w niektórych innych miejscach
Co mówi przepis
„Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga: ... poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania;”
Zatrzymanie znalezisk
ZakazaneZnaleziska archeologiczne w Polsce należą do Skarbu Państwa — niezależnie od tego, czy znaleziono je przypadkowo, w trakcie badań, czy podczas poszukiwań z wykrywaczem prowadzonych na podstawie pozwolenia — więc nie możesz ich zatrzymać.
- konserwator decyduje, gdzie znaleziska są przechowywane; zwykle przekazuje je w depozyt muzeum
- ustawy o rzeczach znalezionych nie stosuje się do zabytków archeologicznych
- zwykła rzecz znaleziona: zawiadom właściciela, jeśli go znasz, a w przeciwnym razie starostę; pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności oraz rzeczy o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej oddaje się staroście; można żądać znaleźnego w wysokości jednej dziesiątej wartości
- kto zgłosi przypadkowe znalezisko archeologiczne zgodnie z ustawą, ma prawo do nagrody; od 2027 r. nagroda pieniężna lub dyplom będzie przysługiwać także za prawidłowo zgłoszone znaleziska z poszukiwań na podstawie zgłoszenia, a własność Skarbu Państwa pozostaje bez zmian
Co mówi przepis
„Przedmioty będące zabytkami archeologicznymi odkrytymi, przypadkowo znalezionymi albo pozyskanymi w wyniku badań archeologicznych, stanowią własność Skarbu Państwa. ... Własność Skarbu Państwa stanowią również przedmioty będące zabytkami archeologicznymi, pozyskane w wyniku poszukiwań, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 12.”
Zgłaszanie znalezisk
Trzeba zgłosićKto przypadkowo znajdzie przedmiot, który może być zabytkiem archeologicznym, musi go zabezpieczyć, oznakować miejsce znalezienia i niezwłocznie zawiadomić wojewódzkiego konserwatora zabytków (a gdy to niemożliwe — miejscowego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta).
- wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazuje zawiadomienie konserwatorowi w ciągu trzech dni, a konserwator w ciągu trzech dni dokonuje oględzin znaleziska
- znaleziska na morzu zgłasza się dyrektorowi urzędu morskiego
- przedmioty odkryte podczas robót budowlanych lub ziemnych: wstrzymaj roboty, zabezpiecz znalezisko i zawiadom konserwatora
- przy poszukiwaniach prowadzonych na podstawie pozwolenia znaleziska zgłasza się zgodnie z warunkami pozwolenia
- od 2027 r.: znaleziska z poszukiwań na podstawie zgłoszenia trzeba zgłaszać niezwłocznie, a jeśli na powierzchni 100 metrów kwadratowych pojawią się co najmniej trzy przedmioty archeologiczne, trzeba przerwać poszukiwania i zawiadomić konserwatora
Co mówi przepis
„Kto przypadkowo znalazł przedmiot, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem archeologicznym, jest obowiązany, przy użyciu dostępnych środków, zabezpieczyć ten przedmiot i oznakować miejsce jego znalezienia oraz niezwłocznie zawiadomić o znalezieniu tego przedmiotu właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków”
Plaże i pas nadbrzeżny
Wymagane pozwolenieNa polskich plażach obowiązuje przepis ogólnokrajowy: poszukiwanie zabytków z wykrywaczem wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, a poszukiwania na morzu — pozwolenia dyrektora urzędu morskiego.
- nie ustalono odrębnego przepisu o poszukiwaniach na plażach
- na polskich obszarach morskich wniosek składa się do dyrektora urzędu morskiego
- wniosek zwykle zawiera zgodę właściciela lub posiadacza albo oświadczenie, że jej nie udzielił (konserwator może wtedy nakazać udostępnienie terenu)
- od 1 stycznia 2027 r. pozwolenie zostanie zastąpione zgłoszeniem: osoby pełnoletnie będą mogły prowadzić poszukiwania po zarejestrowaniu ich w aplikacji mobilnej ministra właściwego do spraw kultury, za zgodą właściciela i posiadacza (ustawa nowelizująca z 2023 r., art. 36b)
Co mówi przepis
„składa się do dyrektora urzędu morskiego właściwego dla miejsca poszukiwania zabytków albo prowadzenia badań archeologicznych”
Zabytki chronione
Wymagane pozwolenieZabytki wpisane do rejestru podlegają temu samemu pozwoleniu konserwatora co każde inne miejsce, ale zakładaj, że odpowiedź brzmi „nie”: od 1 stycznia 2027 r. ustawa całkowicie zakazuje poszukiwań na zabytkach wpisanych do rejestru i ujętych w ewidencji oraz w odległości mniejszej niż 10 metrów od nich.
- obecnie nie ustalono odrębnego przepisu o poszukiwaniach z wykrywaczem na zabytkach; każde poszukiwanie wymaga pozwolenia konserwatora, a kopanie na stanowisku archeologicznym to badania archeologiczne, które wymagają osobnego pozwolenia
- od 2027 r.: zakaz poszukiwań na zabytkach wpisanych do rejestru lub ujętych w ewidencji, w odległości mniejszej niż 10 m od nich, na zabytkach uznanych za Pomnik Historii oraz w parkach kulturowych
- poszukiwanie od 2027 r. na obszarze objętym zakazem podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat
Co mówi przepis
„Zabrania się poszukiwań, o których mowa w art. 36b ust. 1, na obszarach: 1) będących zabytkami wpisanymi do rejestru, wpisanymi do rejestru wraz z otoczeniem lub ujętymi w ewidencji zabytków i w odległości mniejszej niż 10 metrów od nich;”
Parki narodowe i rezerwaty przyrody
Wymagane pozwolenieW parkach narodowych i rezerwatach przyrody zakładaj, że odpowiedź brzmi „nie”: poszukiwania wymagają tam pozwolenia konserwatora i zgody dyrektora parku (w przypadku rezerwatu — regionalnego dyrektora ochrony środowiska), a przepisy o parkach zakazują niszczenia gleby i schodzenia ze szlaków.
- w parkach narodowych i rezerwatach przyrody zakazane jest m.in. niszczenie gleby i poruszanie się poza wyznaczonymi szlakami
- odstępstwa może dopuścić tylko minister właściwy do spraw środowiska (parki) albo Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (rezerwaty); w przypadku parków podstawą mogą być m.in. cele naukowe, edukacyjne, kulturowe i rekreacyjne
- wniosek o pozwolenie na poszukiwania musi zawierać zgodę dyrektora
Co mówi przepis
„zgodę dyrektora parku narodowego albo regionalnego dyrektora ochrony środowiska, w przypadku poszukiwania zabytków odpowiednio na terenie parku narodowego albo rezerwatu przyrody”
Lasy państwowe
Wymagane pozwolenieW polskich lasach, w tym na gruntach Lasów Państwowych, obowiązuje ogólnokrajowy przepis o pozwoleniu, ale ustawa o lasach zakazuje rozkopywania gruntu w każdym lesie, więc nie wykopiesz sygnału. Zakładaj, że odpowiedź brzmi „nie”.
- poszukiwanie zabytków wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, jak wszędzie
- zakaz rozkopywania gruntu z ustawy o lasach obejmuje wszystkie lasy, państwowe i prywatne; nie dotyczy prac z zakresu gospodarki leśnej ani zadań z zakresu ochrony ludności
- pozwolenie konserwatora nie znosi zakazu rozkopywania gruntu z ustawy o lasach
- nie omawiamy tu zasad Lasów Państwowych dotyczących wykrywaczy
- od 1 stycznia 2027 r. pozwolenie zostanie zastąpione zgłoszeniem: osoby pełnoletnie będą mogły prowadzić poszukiwania po zarejestrowaniu ich w aplikacji mobilnej ministra właściwego do spraw kultury, za zgodą właściciela i posiadacza (ustawa nowelizująca z 2023 r., art. 36b)
Co mówi przepis
„W lasach zabrania się: 1) zanieczyszczania gleby i wód; 2) zaśmiecania; 3) rozkopywania gruntu;”
Grunt prywatny
Wymagane pozwolenieNa gruncie prywatnym potrzebujesz pozwolenia konserwatora. Do wniosku zwykle dołącza się zgodę właściciela lub posiadacza, ale można zamiast niej złożyć oświadczenie, że jej nie udzielił — wtedy konserwator może nakazać udostępnienie terenu na okres do trzech miesięcy. I tak zapytaj: od 2027 r. zgoda właściciela i posiadacza stanie się warunkiem ustawowym, obok zgłoszenia w aplikacji.
- wniosek musi zawierać dokument potwierdzający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości albo zgodę właściciela lub posiadacza, albo oświadczenie, że tej zgody nie udzielił
- jeśli zgody nie uzyskano, konserwator może nakazać właścicielowi lub posiadaczowi udostępnienie terenu na czas niezbędny, nie dłużej niż trzy miesiące (art. 36 ust. 7 w zw. z art. 30)
- od 1 stycznia 2027 r. pozwolenie zostanie zastąpione zgłoszeniem: osoby pełnoletnie będą mogły prowadzić poszukiwania po zarejestrowaniu ich w aplikacji mobilnej ministra właściwego do spraw kultury, za zgodą właściciela i posiadacza (ustawa nowelizująca z 2023 r., art. 36b)
Co mówi przepis
„dokument potwierdzający posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, uprawniającego do występowania z tym wnioskiem, a w przypadku gdy z wnioskiem występuje podmiot zamierzający prowadzić te poszukiwania, zgodę właściciela lub posiadacza nieruchomości na ich prowadzenie albo oświadczenie, że właściciel lub posiadacz tej zgody nie udzielił”
Nawet tam, gdzie poszukiwania są dozwolone, stanowiska archeologiczne i miejsca historyczne są chronione, a każdy dołek trzeba zasypać i stosować się do wywieszonych zasad. Zawsze sprawdzaj aktualne zasady u zarządcy terenu.
Twój grunt w Polsce
Własność gruntu nie jest wyjątkiem od przepisów o ochronie zabytków. Przeczytaj każdą odpowiedź, zanim zaczniesz szukać.
Poszukiwania z wykrywaczem
Wymagane pozwolenieW Polsce własność gruntu niczego nie zmienia: poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków wykrywaczem metali na własnej działce wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Od 1 stycznia 2027 r. pozwolenie zostanie zastąpione zgłoszeniem w aplikacji.
- przepis o pozwoleniu obejmuje poszukiwanie zabytków ruchomych, w tym archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych i nie przewiduje wyjątku dla właściciela gruntu (art. 36 ust. 1 pkt 12); wnioskodawca mający tytuł prawny do korzystania z nieruchomości składa dokument potwierdzający ten tytuł zamiast zgody właściciela (rozporządzenie z 2 sierpnia 2018 r., § 10 ust. 3 pkt 2)
- poszukiwanie bez pozwolenia lub wbrew jego warunkom podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat (art. 109c)
- od 1 stycznia 2027 r.: osoby pełnoletnie będą mogły prowadzić poszukiwania po zarejestrowaniu ich w aplikacji ministra właściwego do spraw kultury, za zgodą właściciela i posiadacza (ustawa nowelizująca z 2023 r., art. 36b), a poszukiwania będą zakazane m.in. na zabytkach wpisanych do rejestru i ujętych w ewidencji oraz w odległości mniejszej niż 10 m od nich (art. 36c)
- przepis dotyczy poszukiwania przedmiotów archeologicznych lub zabytków; nie dotyczy szukania konkretnej, zgubionej przez ciebie współczesnej rzeczy
- ta odpowiedź dotyczy tylko poszukiwań z wykrywaczem; kopanie, zatrzymanie znalezisk i ich zgłaszanie to osobne odpowiedzi
Co mówi przepis
„Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga: ... poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania;”
Kopanie
Wymagane pozwolenieWykopanie znaleziska podczas poszukiwania zabytków na własnym gruncie w Polsce wymaga pozwolenia konserwatora na poszukiwania, które określa sposób ich prowadzenia. Prowadzenie wykopalisk na stanowisku archeologicznym wymaga osobnego pozwolenia na badania, a rozkopywanie gruntu jest zakazane w każdym lesie.
- poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków przy użyciu urządzeń wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 36 ust. 1 pkt 12), a pozwolenie określa zakres i sposób prowadzenia poszukiwań (rozporządzenie z 2 sierpnia 2018 r., § 19 ust. 1 pkt 3); wykopuj znalezisko tylko tak, jak pozwala na to twoje pozwolenie
- badania archeologiczne, w tym wykopaliska na stanowisku archeologicznym, wymagają osobnego pozwolenia konserwatora (art. 36 ust. 1 pkt 5) i muszą być kierowane przez osobę z tytułem magistra archeologii i co najmniej 12-miesięcznym doświadczeniem w badaniach archeologicznych (art. 37e)
- w lasach, także prywatnych, ustawa o lasach zakazuje rozkopywania gruntu (art. 30 ust. 1 pkt 3); pozwolenie konserwatora nie znosi tego zakazu
- przepis dotyczy kopania w poszukiwaniu przedmiotów archeologicznych lub zabytków, np. wykopywania przedmiotów wskazanych przez wykrywacz podczas szukania dawnych znalezisk; nie reguluje kopania w innych celach ani wydobycia konkretnej, zgubionej przez ciebie współczesnej rzeczy
- od 1 stycznia 2027 r. pozwolenie na poszukiwania zostanie zastąpione zgłoszeniem w aplikacji, za zgodą właściciela i posiadacza (art. 36b)
Co mówi przepis
„Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga: ... poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania;”
Zatrzymanie znalezisk
Znaleziska zabytkowe: nie możesz ich zatrzymaćZnaleziska archeologiczne z twojego gruntu w Polsce należą do Skarbu Państwa — niezależnie od tego, czy znaleziono je przypadkowo, w trakcie badań, czy podczas poszukiwań na podstawie pozwolenia — więc nie możesz ich zatrzymać.
- zabytki archeologiczne odkryte, przypadkowo znalezione albo pozyskane w wyniku badań archeologicznych lub poszukiwań prowadzonych na podstawie pozwolenia stanowią własność Skarbu Państwa (art. 35 ust. 1–2); własność gruntu nie jest wyjątkiem
- konserwator decyduje, gdzie znaleziska są przechowywane; zwykle przekazuje je w depozyt muzeum (art. 35 ust. 3)
- zwykłe rzeczy znalezione podlegają ustawie o rzeczach znalezionych, której nie stosuje się do zabytków archeologicznych: zawiadom właściciela, jeśli go znasz, a w przeciwnym razie starostę; rzeczy o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej oddaje się staroście (art. 3, 5)
- kto zgłosi przypadkowe znalezisko archeologiczne zgodnie z ustawą, ma prawo do nagrody (art. 34); od 2027 r. nagrody obejmą też prawidłowo zgłoszone znaleziska z poszukiwań na podstawie zgłoszenia, a własność Skarbu Państwa pozostaje bez zmian
Co mówi przepis
„Przedmioty będące zabytkami archeologicznymi odkrytymi, przypadkowo znalezionymi albo pozyskanymi w wyniku badań archeologicznych, stanowią własność Skarbu Państwa.”
Zgłaszanie znalezisk
Trzeba zgłosićMasz na swoim gruncie w Polsce znalezisko, które może być zabytkiem archeologicznym? Zabezpiecz je, oznakuj miejsce i niezwłocznie zawiadom wojewódzkiego konserwatora zabytków (a gdy to niemożliwe — miejscowego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta).
- obowiązek spoczywa na każdym, kto przypadkowo znajdzie przedmiot, bez względu na to, czy jest właścicielem gruntu (art. 33 ust. 1); wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazuje zawiadomienie w ciągu trzech dni, a konserwator w ciągu trzech dni dokonuje oględzin
- przedmioty odkryte podczas robót budowlanych lub ziemnych: wstrzymaj roboty, zabezpiecz znalezisko i zawiadom konserwatora (art. 32)
- przy poszukiwaniach na podstawie pozwolenia znaleziska zgłasza się zgodnie z jego warunkami; od 2027 r. znaleziska z poszukiwań na podstawie zgłoszenia trzeba zgłaszać niezwłocznie, a jeśli na powierzchni 100 metrów kwadratowych pojawią się co najmniej trzy przedmioty archeologiczne, trzeba przerwać poszukiwania i zawiadomić konserwatora (art. 33a)
- znaleziska na morzu zgłasza się dyrektorowi urzędu morskiego
Co mówi przepis
„Kto przypadkowo znalazł przedmiot, co do którego istnieje przypuszczenie, iż jest on zabytkiem archeologicznym, jest obowiązany, przy użyciu dostępnych środków, zabezpieczyć ten przedmiot i oznakować miejsce jego znalezienia oraz niezwłocznie zawiadomić o znalezieniu tego przedmiotu właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków”
Szukasz poza Polską? Równie szczegółowo, przepis po przepisie, opisujemy też 207 innych krajów. Zobacz mapę świata (po angielsku) →
Otwarte dane: wszystkie przepisy z naszego przewodnika po Polsce — z cytatem, źródłem i datą weryfikacji — możesz swobodnie wykorzystywać (CC BY-SA 4.0). Pobierz dane (po angielsku) →
Dziś: pozwolenie konserwatora
Ustawa o ochronie zabytków stanowi, że poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych wymaga pozwolenia konserwatora. Wniosek składa się do konserwatora właściwego dla terenu, z programem poszukiwań, mapą i zwykle ze zgodą właściciela gruntu (jeśli właściciel odmówi, konserwator może nakazać udostępnienie terenu); wnioski o poszukiwania na morzu składa się do urzędu morskiego. Poszukiwanie bez pozwolenia lub z naruszeniem jego warunków grozi grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do dwóch lat.
Od 2027 r.: zgłoszenie zamiast wniosku
Nowelizacja z 2023 r. (odroczona; ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r.) zastępuje pozwolenie zgłoszeniem: osoby pełnoletnie będą mogły prowadzić poszukiwania po zarejestrowaniu każdego z nich w aplikacji mobilnej ministra właściwego do spraw kultury, za zgodą właściciela i posiadacza. Wyznacza też twarde granice: zakaz poszukiwań na zabytkach wpisanych do rejestru lub ujętych w ewidencji i w odległości mniejszej niż 10 metrów od nich, w parkach kulturowych, na terenie cmentarzy i grobów wojennych oraz w miejscach z Listy światowego dziedzictwa i ich strefach buforowych. Znaleziska trzeba zgłaszać niezwłocznie, a jeśli na powierzchni 100 metrów kwadratowych pojawią się co najmniej trzy przedmioty archeologiczne, trzeba przerwać poszukiwania i zawiadomić konserwatora.
Lasy, parki narodowe i plaże
Ustawa o lasach zakazuje rozkopywania gruntu w każdym lesie, także na gruntach Lasów Państwowych, więc pozwolenie konserwatora nie sprawi, że w lesie będzie można kopać: zakładaj, że odpowiedź brzmi „nie”. Parki narodowe i rezerwaty przyrody zakazują niszczenia gleby i schodzenia ze szlaków, a poszukiwania wymagają tam także zgody dyrektora parku (w przypadku rezerwatu — regionalnego dyrektora ochrony środowiska): zakładaj, że odpowiedź brzmi „nie”. Nie ustalono odrębnego przepisu dla plaż, więc obowiązuje ogólnokrajowy wymóg pozwolenia.
Znaleziska należą do państwa
Znaleziska archeologiczne należą do Skarbu Państwa — niezależnie od tego, czy znaleziono je przypadkowo, podczas wykopalisk, czy w trakcie poszukiwań na podstawie pozwolenia — a konserwator decyduje, które muzeum je przechowuje. Masz znalezisko, które może być archeologiczne? Zabezpiecz je, oznakuj miejsce i od razu powiadom konserwatora albo, jeśli nie możesz się z nim skontaktować, wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Zwykłe rzeczy znalezione to co innego: zawiadom właściciela, jeśli go znasz, a w przeciwnym razie starostę; pieniądze, kosztowności i wszystko, co ma wartość historyczną, naukową lub artystyczną, trzeba oddać. Znalazca może żądać jednej dziesiątej wartości.
Źródła
Oficjalne i ustawowe źródła, na których opiera się ta strona (weryfikacja źródeł: 7 października 2026 r.):
Ponowna weryfikacja 2027-01-01, gdy system zgłoszeń zastąpi pozwolenia.
- Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Act on the Protection and Care of Monuments), consolidated text, Dz. U. 2024 poz. 1292
- Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków (2023 amending act: searches by notification), Dz. U. 2023 poz. 1904
- Ustawa z dnia 4 kwietnia 2025 r. (postponement act), Dz. U. 2025 poz. 537
- Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. (permits regulation, incl. searches for monuments), consolidated text, Dz. U. 2021 poz. 81
- Ustawa o lasach (Forests Act), consolidated text, Dz. U. 2026 poz. 663
- Ustawa o ochronie przyrody (Nature Conservation Act), consolidated text, Dz. U. 2026 poz. 13
- Ustawa o rzeczach znalezionych (Lost Property Act), consolidated text, Dz. U. 2023 poz. 501
Gdy już wiesz, gdzie możesz szukać, LuckyFind pomoże ci w pełni to wykorzystać — śledź trasę na mapie, zapisuj każde znalezisko z lokalizacją i wracaj do zapisanych wypraw. LuckyFind nie sprawdza prawa wstępu na teren ani nie udziela zgody na poszukiwania. Bezpłatnie na iPhone’a i Androida.
Pierwszy raz z LuckyFind? Przejdź przez listę kontrolną pierwszej wyprawy, a potem dowiedz się, jak zapisać wyprawę i dodać znaleziska.
Najczęstsze pytania
- Czy w Polsce potrzebuję pozwolenia na poszukiwania z wykrywaczem metali?
- Tak, jeśli szukasz zabytków. Poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków przy użyciu jakiegokolwiek urządzenia elektronicznego wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Od 1 stycznia 2027 r. osoby pełnoletnie będą zamiast tego rejestrować każde poszukiwanie w rządowej aplikacji mobilnej, za zgodą właściciela gruntu.
- Czy mogę zatrzymać to, co znajdę wykrywaczem metali w Polsce?
- Nie, jeśli to znalezisko archeologiczne. Znaleziska archeologiczne należą do Skarbu Państwa, także te z poszukiwań na podstawie pozwolenia. W przypadku zwykłych rzeczy znalezionych zawiadom właściciela, jeśli go znasz, a w przeciwnym razie starostę; pieniądze, kosztowności i rzeczy o wartości historycznej trzeba oddać, a znalazca może żądać znaleźnego w wysokości jednej dziesiątej wartości.
- Jaka jest kara za poszukiwania z wykrywaczem bez pozwolenia w Polsce?
- Poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków bez pozwolenia lub wbrew jego warunkom podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do dwóch lat.
- Czy mogę szukać wykrywaczem metali w polskich lasach?
- Zakładaj, że nie. Potrzebne byłoby pozwolenie konserwatora, a ustawa o lasach zakazuje rozkopywania gruntu we wszystkich lasach, z wyjątkiem prac z zakresu gospodarki leśnej i zadań z zakresu ochrony ludności; pozwolenie konserwatora nie znosi tego zakazu.
- Gdzie w Polsce od 2027 r. będą zakazane poszukiwania z wykrywaczem metali?
- Na zabytkach wpisanych do rejestru lub ujętych w ewidencji i w odległości mniejszej niż 10 metrów od nich, na Pomnikach Historii, w parkach kulturowych, na terenie cmentarzy, grobów wojennych i miejsc straceń, w miejscach z Listy światowego dziedzictwa i ich strefach buforowych, w miejscach ze Znakiem Dziedzictwa Europejskiego, w miejscach pamięci ofiar Zagłady oraz na obszarach objętych pozwoleniem na badania archeologiczne.
Pomóż nam dbać o aktualność tych przepisów
Zgłoś zmianę lub błąd (otworzy się aplikacja poczty).
Twoja wiadomość trafi do Stuck at Home LLC do ręcznego sprawdzenia. Nic nie zmienia się automatycznie. Poprawki prawne są weryfikowane z oficjalnymi źródłami i przed publikacją niezależnie sprawdzane.
Jeśli link nie działa, napisz na contact@getluckyfind.com, podając adres tej strony, co wydaje się błędne, i link do oficjalnego źródła, jeśli go masz. Nie podawaj danych osobowych ani dokładnych miejsc znalezisk.