Türkmenistanda metal detektor ulanyp bolýarmy?
Ýeriň her görnüşi boýunça gysga jogap. Resmi teksti ýa-da doly gollanmany okamak üçin kartoçka basyň.
- Islendik ýerde: milli miras kanunyEntek tassyklanmadykÇeşmelerimiz bu soraga entek jogap bermeýär.
Höwes üçin metal detektor ulanmak barada milli düzgün tassyklanmadyk.
Şertler (2)
- «Milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini goramak hakynda» Kanunyň 29-njy maddasy taryhy-medeni ýadygärliklerde we olaryň goraýyş zolaklarynda arheologik gazuwlar we gözlegler üçin Ylmy geňeşiň rugsadyny talap edýär; ol ähli ýerler üçin metal detektor düzgünini bellemeýär.
- 32-nji madda ykdysady taýdan özleşdirilmegi göz öňünde tutulan ýerlerde görkezilen işler üçin miras boýunça netijenama talap edýär; onuň adaty höwes gözleginde tapylan zady çykarmaga degişliligi tassyklanmadyk.
- Plýažlar we kenar zolagyEntek tassyklanmadykÇeşmelerimiz bu soraga entek jogap bermeýär.
Plýažlarda we kenar zolagynda höwes üçin metal detektor ulanmak we tapylan zady çykarmak düzgüni tassyklanmadyk.
Şertler (3)
- Suw kodeksiniň 51-nji maddasy suw obýektlerinden dynç alyş maksatly peýdalanmagy düzgünleşdirýär; ol metal detektor ulanmaga ýa-da gazmaga aç-açan rugsat bermeýär.
- Suw kodeksiniň 92-nji maddasy we Ýer hakynda bitewi Kanunyň 70-nji maddasy kenarlary goramagyň aýratyn düzgünlerini göz öňünde tutýar.
- Suw kodeksiniň 100-nji maddasy suw obýektlerinde, şol sanda Hazar deňziniň türkmen böleginde, görkezilen işler üçin ylalaşyk talap edýär; bu talabyň adaty höwes gözleginde tapylan zady çykarmaga degişliligi tassyklanmadyk.
- Döwlet tokaýlaryEntek tassyklanmadykÇeşmelerimiz bu soraga entek jogap bermeýär.
Döwlet tokaýlarynda höwes üçin metal detektor ulanmak we tapylan zady çykarmak düzgüni tassyklanmadyk.
Şertler (4)
- Tokaý kodeksiniň 5-nji maddasyna görä tokaý fondy döwletiň aýratyn eýeçiligindedir.
- 34-nji we 38-nji maddalar tokaýdan peýdalanmagy we dynç alyş maksatly bölüp bermegi düzgünleşdirýär.
- 44-nji madda gurluşyk, gazyp almak, aragatnaşyk we tokaý hojalygy ýa-da tokaýdan peýdalanmak bilen baglanyşyksyz beýleki işler üçin rugsat we oňyn döwlet ekologiýa seljermesini talap edýär; onuň höwes gözleginde tapylan zady çykarmaga degişliligi tassyklanmadyk.
- 41-nji madda aýratyn goralýan tebigy ýerlerdäki tokaýlara şol ýerler baradaky kanunçylygy hem ulanýar.
- Milli seýilgähler we tebigy goraghanalarGadaganBu ýerde topragy bozup, höwes üçin tapylan zady çykarmak gadagan («Aýratyn goralýan tebigy ýerler hakynda» Kanun, 22-nji madda, 1-nji bölek, 4-nji bent).
Döwlet tebigy goraghanalarynda we milli tebigy seýilgählerde topragy bozup, höwes üçin tapylan zady çykarmak gadagandyr.
Şertler (4)
- Bu kesgitleme metal detektory ýeriň üstünde gezdirmegi aç-açan gadagan edýän düzgüne däl-de, topragy bozmak düzgünlerine esaslanýar: «Aýratyn goralýan tebigy ýerler hakynda» Kanunyň 22-nji maddasynyň 1-nji böleginiň 4-nji bendi döwlet tebigy goraghanalarynda toprak örtügini bozmagy, 31-nji maddasynyň 3-nji böleginiň 2-nji bendi bolsa milli tebigy seýilgählerde toprak örtüginiň bozulmagyna we dag jynslarynyň üstüniň ýalaňaçlanmagyna getirýän işi gadagan edýär.
- 22-nji maddanyň 2-nji bölegi goraghanada görkezilen goraýyş, ylmy, gözegçilik we bilim işlerine rugsat berýär; ol höwes üçin tapylan zady çykarmaga kadadan çykma bermeýär.
- 28-nji maddanyň 2-nji bölegi goraghananyň berk düzgünini biosfera goraghanalarynyň özen zolaklaryna, 31-nji maddanyň 1-nji böleginiň 1-nji bendi bolsa milli seýilgähleriň berk goraýyş zolaklaryna ulanýar.
- Goralýan ýerleriň beýleki görnüşleriniň öz düzgünleri bar, 36-njy madda bolsa döwlet tebigy ýataklarynyň jikme-jikliklerini olaryň düzgünnamalaryna galdyrýar; şol beýleki görnüşler üçin metal detektor düzgüni tassyklanmadyk.
- Hususy ýerEntek tassyklanmadykÇeşmelerimiz bu soraga entek jogap bermeýär.
Ýer eýesiniň razylygy özbaşyna hususy ýerde höwes üçin metal detektor ulanmagyň we tapylan zady çykarmagyň kanunydygyny görkezmeýär.
Şertler (3)
- Raýat kodeksiniň 194-nji maddasynyň 1-nji bölegi eýä kanun we şertnama çäklerinde başgalary öz emläginden çetleşdirmäge mümkinçilik berýär; girmek üçin razylyk alyň.
- Ýer hakynda bitewi Kanunyň 39-njy maddasy ýerden peýdalanýanlardan ýeriň maksatlaýyn niýetlenişini we beýleki peýdalanyjylaryň, eýeleriň we kärendeçileriň hukuklaryny berjaý etmegi talap edýär.
- Ýerde hasaba alnan ýa-da täze ýüze çykarylan miras obýektleri bar bolsa, mirasy goramak düzgünleri şonda-da hereket edýär; hususy ýeriň beýleki böleklerinde umumy metal detektor düzgüni tassyklanmadyk.
- Siziň ýeriňizEntek tassyklanmadykÇeşmelerimiz bu soraga entek jogap bermeýär.
Türkmenistanda özüňiziň eýeçiligindäki ýa-da peýdalanýan ýeriňizde metal detektor ulanyp bolýandygy ýa-da bolmaýandygy tassyklanmadyk, emma ýadygärlikde ýa-da onuň goraýyş zolagynda arheologik gazuwlar we gözlegler üçin Ylmy geňeşiň rugsady gerek, ýeriňizdäki miras obýektlerini bolsa bitin saklamaly.
Şertler (4)
- Taryhy-medeni ýadygärliklerde we olaryň goraýyş zolaklarynda arheologik gazuwlar we gözlegler üçin arheologik barlaglar boýunça Ylmy geňeşiň rugsady gerek («Milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini goramak hakynda» Kanun, 29-njy madda, 1-nji bölek).
- Raýatlar we beýleki peýdalanyjylar özlerine peýdalanmaga berlen ýerdäki milli miras obýektlerini bitin saklamaly (30-njy madda).
- Ýadygärligiň ýa-da ansamblyň çäginde gorap saklamak işlerinden we oňa zyýan bermeýän hojalyk işinden başga ýer we beýleki işler gadagandyr (31-nji madda, 2-nji bölek).
- Bu giň jogabyň anyklanmadyk bolmagy hiç hili düzgün ulanylmaýar diýmek däldir.
Köp ýerde rugsatnamasyz açykDiňe rugsatnama, hasaba alnyş bilen ýa-da bellenen plýažlardaGadagan ýa-da iş ýüzünde ýapykEntek tassyklanmadyk
Köne tapyndylar: saklamak, habar bermek
Bütin Türkmenistanda köne tapyndylar barada milli kanunçylyk näme göz öňünde tutýar.
Tapyndyny saklamak
Entek tassyklanmadykÇeşmelerimiz bu soraga entek jogap bermeýär. Käbir ýerlerde has takyk düzgünler bar: iňlis dilindäki doly gollanmany okaň.
Arheologik barlagdan daşary tötänleýin miras tapyndysyny tapan şahsyň ony saklap bilýändigi ýa-da bilmeýändigi tassyklanmadyk.
Şertler (2)
- «Milli taryhy-medeni mirasyň gozgalýan gymmatlyklaryny goramak, äkitmek we getirmek hakynda» Kanunyň 28–30-njy maddalary eýeçiligiň dürli görnüşlerine ýol berýär, emma gorap saklamak we hasaba almak borçlaryny ýükleýär; humuň umumy düzgüni özbaşyna her tötänleýin miras tapyndysynyň meselesini çözmeýär.
- Adaty ýitirilen zatlaryň, uzak wagtlap gizlenip galan humuň we arheologik barlaglarda ýüze çykarylan tapyndylaryň aýry milli düzgünleri bar; bu görnüşler eýeçilikde ýerli tapawutlary döretmeýär.
Habar bermek
Habar bermeliKanunda görkezilen tapyndylar barada habar bermeli (Türkmenistanyň Raýat kodeksi, 219-njy madda, 2-nji bölek).
Adaty ýitirilen zat barada haýal etmän zady almaga hukugy bolan şahsa, ol ýa-da onuň bolýan ýeri näbelli bolsa, içeri işler edarasyna ýa-da gaýry ýerli edara habar beriň.
Şertler (3)
- Raýat kodeksiniň 219-njy maddasynyň 1-nji bölegi zady ýitirene, onuň eýesine ýa-da ony almaga hukugy bolan beýleki şahsa haýal etmän habar bermegi talap edýär.
- Zady almaga hukugy bolan şahs näbelli bolsa ýa-da onuň bolýan ýeri belli bolmasa, 219-njy maddanyň 2-nji bölegi içeri işler edarasyna ýa-da gaýry ýerli edara, şol sanda şol şahsy anyklamaga kömek edip biljek ýagdaýlar barada, haýal etmän habar bermegi talap edýär.
- Bu adaty ýitirilen zat baradaky borçdyr; tötänleýin arheologik tapyndy barada umumy habar beriş möhleti şu ýerde salgylanylýan miras kanunlarynda tassyklanmadyk.
Ýadygärlikleriň we goralýan ýerleriň öz düzgünleri bar: ol ýerde gözleg geçirmezden öň iňlis dilindäki doly gollanmany okaň.
Tekstler näme diýýär
Ýokardaky jogaplaryň esaslanýan resmi bölekleri, iňlisçe gollanmamyzda berlişi ýaly.
Jogap: Milli seýilgähler we tebigy goraghanalar.
«toprak örtügini bozmak, minerallaryň çykymlaryny bozmak we dag jynslarynyň üstüni ýalaňaçlamak;»
Jogap: Habar bermek.
«Eger zady tapan şahs zady almaga hukugy bolan şahslardan hiç kimi bilmeýän bolsa ýa-da olaryň bolýan ýeri oňa näbelli bolsa, onda ol özüniň tapyndysy hakynda we zady almaga hukugy bolan şahsy tapmak üçin düýpli ähmiýeti bolup biljek ýagdaýlar hakynda haýal etmän içeri işler edarasyna ýa-da gaýry ýerli edara habar bermäge borçludyr.»
Çeşmeler
Bu sahypanyň esaslanýan resmi we hukuk çeşmeleri (barlanan senesi: 9 oktýabr 2026 ý.):
- Milli taryhy-medeni mirasyň obýektlerini goramak hakynda (Protection of national historical-cultural heritage objects), Law No. 341-IV, 19 October 2012
- Türkmenistanyň Raýat kodeksi (Civil Code), approved by Law No. 162-VII, 28 June 2025
- Milli taryhy-medeni mirasyň gozgalýan gymmatlyklaryny goramak, äkitmek we getirmek hakynda (Protection, export and import of movable national heritage), Law No. 373-V, 26 March 2016
- Aýratyn goralýan tebigy ýerler hakynda (Specially protected natural areas), Law No. 286-IV, 31 March 2012
- Türkmenistanyň Tokaý kodeksi (Forest Code), Law No. 166-IV, 25 March 2011
- Türkmenistanyň Suw kodeksi (Water Code), 15 October 2016
- Ýer hakynda Türkmenistanyň bitewi Kanuny (Land Code), 25 October 2004
- Amendment to the national historical-cultural heritage objects law, 25 November 2023
- Об охране объектов национального историко-культурного наследия (official Russian version of Turkmenistan Law No. 341-IV)
- Об особо охраняемых природных территориях (official Russian version of Turkmenistan Law No. 286-IV)
- Türkmenistanyň kodeksi Administratiw hukuk bozulmalary hakynda (Administrative Offenses Code of Turkmenistan), 29 August 2013
Jikme-jiklikleri isleýärsiňizmi?
Iňlis dilindäki doly gollanmamyz Türkmenistandaky her düzgüni, onuň çäklerini we açyk galýan soraglary düşündirýär.
Başga ýerde-de gözleýärsiňizmi? Beýleki ýurtlary hem düzgünme-düzgün öwrenýäris. Dünýä kartasyna serediň (iňlis dilinde) →
Açyk maglumatlar: ähli düzgünlerimiz sitatasy, çeşmesi we barlanan senesi bilen, gaýtadan ulanmak üçin mugt (CC BY-SA 4.0). Maglumatlary ýükläň (iňlis dilinde) →
Bize bu düzgünleri täzeläp durmaga kömek ediň
Üýtgeşme ýa-da ýalňyşlyk barada habar beriň (e-poçta programmaňyz açylar).
E-poçtaňyz el bilen barlamak üçin Stuck at Home LLC-e gelýär. Hiç zat awtomatik üýtgemeýär. Hukuk düzedişleri çap edilmezden öň resmi çeşmeler boýunça barlanýar we garaşsyz gözden geçirilýär.
Baglanyşyk işlemese, contact@getluckyfind.com salgysyna bu sahypanyň salgysyny, näme ýalňyş görünýändigini we bar bolsa resmi çeşmäniň baglanyşygyny ýazyň. Şahsy maglumatlary we tapyndylaryň takyk ýerlerini ýazmaň.