Əsas məzmuna keçin

Azərbaycanda metal detektor: qanun nə deyir

Mənbələr 2 noyabr 2026 tarixində yoxlanılıb Oxumaq təxminən 8 dəqiqə çəkir

Azərbaycanda metal detektordan istifadə etmək olarmı?

Ərazi növlərinə görə qısa cavab. Rəsmi mətni və ya tam bələdçini oxumaq üçün kartın üzərinə toxunun.

  • Hər yerdə: abidələrin qorunması üzrə milli qanunvericilikMəlumat hələ dəqiqləşdirilməyibMənbələrimiz bu suala hələ aydın cavab vermir.

    Həvəskar metal detektor axtarışı üçün ümumi milli qaydanın olub-olmaması hələ dəqiqləşdirilməyib.

    Şərtlər (3)
    • Abidələrin qorunması haqqında qanunun 20-ci maddəsi Azərbaycanda arxeoloji qazıntı üçün icazə tələb edir, Mədəniyyət haqqında qanunun 40.4-cü maddəsi də arxeoloji mədəni sərvətlərlə təmasda aparılan elmi işlər üçün icazə tələb edir; bu müddəalar həvəskar məqsədlə detektordan ümumi istifadə məsələsini açıq şəkildə həll etmir.
    • Abidələrin qorunması haqqında qanunun 1-ci maddəsinin 5-ci abzasına görə, tarix və mədəniyyət abidələrinin yerləşdiyi yerlərdə torpaq işləri əvvəlcədən icazə tələb edir; bu, hər axtarışa aid ölkə üzrə qayda deyil, konkret yerlərə aid məhdudiyyətdir.
    • Milli qanunlar Şuşada arxeoloji işlər üçün xüsusi razılıq sistemini açıq şəkildə saxlayır; bu ölkə səviyyəli cavab orada yerli giriş hüququ və ya detektor icazəsi müəyyən etmir.
  • Çimərliklər və Xəzər sahilləriMəlumat hələ dəqiqləşdirilməyibMənbələrimiz bu suala hələ aydın cavab vermir.

    Çimərliklərdə həvəskar metal detektor axtarışına icazə olub-olmaması hələ dəqiqləşdirilməyib.

    Şərtlər (3)
    • Torpaq Məcəlləsinin 18-ci maddəsinin 2-ci hissəsi çimərlikləri yaşayış məntəqələrində ümumi istifadədə olan torpaqlara aid edir, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 248-ci maddəsi isə Azərbaycanın Xəzər sahil zolağına girişin məhdudlaşdırılmasına aiddir; girişə dair müddəalar detektorla axtarış və ya qazıntı hüququ yaratmır.
    • Abidələrin qorunması haqqında qanunun 20-ci maddəsi Azərbaycanda arxeoloji qazıntı üçün icazə tələb edir, Mədəniyyət haqqında qanunun 40.4-cü maddəsi də arxeoloji mədəni sərvətlərlə təmasda aparılan elmi işlər üçün icazə tələb edir; bu müddəalar həvəskar məqsədlə detektordan ümumi istifadə məsələsini açıq şəkildə həll etmir.
    • Çimərlik qorunan təbiət ərazisində və ya abidə ərazisində yerləşirsə, müvafiq qoruma qaydaları da tətbiq olunur; istinad edilən milli müddəalar çimərlikdə detektorla axtarış üçün ümumi icazə müəyyən etmir.
  • Dövlət meşələriMəlumat hələ dəqiqləşdirilməyibMənbələrimiz bu suala hələ aydın cavab vermir.

    Dövlət meşələrində həvəskar metal detektor axtarışına icazə olub-olmaması hələ dəqiqləşdirilməyib.

    Şərtlər (3)
    • Meşə Məcəlləsinin 53-cü maddəsi qanunvericilikdə başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa, meşəyə gəlməyə və müəyyən şəxsi toplama fəaliyyətlərinə icazə verir, lakin detektorla axtarışa və ya tapıntı üçün qazmağa açıq şəkildə icazə vermir; həmin maddə ağacların, kolların, əkilmiş meşənin, qarışqa və quş yuvalarının qorunmasını da tələb edir və girişin məhdudlaşdırılmasına imkan verir.
    • Meşə Məcəlləsinin 37-ci maddəsi meşə təsərrüfatı ilə bağlı olmayan tikinti və mədən işlərinə aiddir və istinad edilən müddəa tapıntını çıxarmaq üçün qazılan hər kiçik çuxura icazə tələbi müəyyən etmir; İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 244-cü maddəsinin 2-ci hissəsi isə meşə fondu torpağı daxil olmaqla münbit torpağa zərər vurmağa görə cəza nəzərdə tutur.
    • Abidələrin qorunması haqqında qanunun 20-ci maddəsi Azərbaycanda arxeoloji qazıntı üçün icazə tələb edir, Mədəniyyət haqqında qanunun 40.4-cü maddəsi də arxeoloji mədəni sərvətlərlə təmasda aparılan elmi işlər üçün icazə tələb edir; bu müddəalar həvəskar məqsədlə detektordan ümumi istifadə məsələsini açıq şəkildə həll etmir.
  • Milli parklar və təbiət qoruqlarıMəlumat hələ dəqiqləşdirilməyibMənbələrimiz bu suala hələ aydın cavab vermir.

    Milli parklar və təbiət qoruqları üçün həvəskar metal detektor axtarışına dair ümumi qaydanın olub-olmaması hələ dəqiqləşdirilməyib; onların mühafizə rejimləri fərqlidir.

    Şərtlər (4)
    • Xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri və obyektləri haqqında qanunun 19-cu maddəsi və dövlət təbiət və biosfer qoruqları haqqında əsasnamənin 4.1-ci bəndi geoloji kəşfiyyatı və müxtəlif axtarış işlərini, ətraf mühitə fiziki təsiri, təbiət komplekslərini pozan və təbiət obyektlərini təhdid edən digər fəaliyyəti qadağan edir; həmin qoruqlara giriş xüsusi icazə tələb edir, bu isə detektor icazəsi deyil.
    • Milli parklar haqqında əsasnamənin 4.1–4.5-ci bəndləri müxtəlif zonalar nəzərdə tutur, təbiət komplekslərini və ya tarix-mədəniyyət obyektlərini təhdid edən fəaliyyəti qadağan edir və əlavə məhdudiyyətlərə imkan verir; bu müddəalar bütün parklarda həvəskar detektor axtarışına icazə müəyyən etmir.
    • Xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri və obyektləri haqqında qanunun 10-cu maddəsi xüsusi mühafizə rejimində olan ərazilərdə ətraf mühitin təbii vəziyyətini pozan fəaliyyəti qadağan edir, 23-cü maddəsi isə milli park zonalarını fərqləndirir və rekreasiya zonalarını avtomatik olaraq detektor axtarışı üçün açıq etmir.
    • Abidələrin qorunması haqqında qanunun 20-ci maddəsi Azərbaycanda arxeoloji qazıntı üçün icazə tələb edir, Mədəniyyət haqqında qanunun 40.4-cü maddəsi də arxeoloji mədəni sərvətlərlə təmasda aparılan elmi işlər üçün icazə tələb edir; bu müddəalar həvəskar məqsədlə detektordan ümumi istifadə məsələsini açıq şəkildə həll etmir.
  • Xüsusi mülkiyyətdə olan torpaqMəlumat hələ dəqiqləşdirilməyibMənbələrimiz bu suala hələ aydın cavab vermir.

    Torpaq sahibinin razılığı özlüyündə xüsusi mülkiyyətdə olan torpaqda həvəskar metal detektor axtarışına icazə olduğunu göstərmir.

    Şərtlər (3)
    • Torpaq Məcəlləsinin 50-ci maddəsinin 5-ci hissəsi xüsusi mülkiyyətdə olan torpaqdan mülkiyyətçi ilə razılaşma əsasında istifadəni nəzərdə tutur; Mülki Məcəllənin 187-ci maddəsinin 2-ci və 4-cü hissələri mülkiyyətçinin razılığını dəfinəyə mülkiyyət hüququ və mükafatlar baxımından əhəmiyyətli edir, lakin bu müddəalar özlüyündə detektor istifadəsinə və ya qazıntıya icazə vermir.
    • Abidələrin qorunması haqqında qanunun 20-ci maddəsi Azərbaycanda arxeoloji qazıntı üçün icazə tələb edir, Mədəniyyət haqqında qanunun 40.4-cü maddəsi də arxeoloji mədəni sərvətlərlə təmasda aparılan elmi işlər üçün icazə tələb edir; bu müddəalar həvəskar məqsədlə detektordan ümumi istifadə məsələsini açıq şəkildə həll etmir.
    • Xüsusi mülkiyyət tarix və mədəniyyət abidələrinin yerləşdiyi yerlərdə torpaq işləri üçün abidələrin qorunması haqqında qanunun 1-ci maddəsinin 5-ci abzasında nəzərdə tutulan əvvəlcədən icazə tələbini aradan qaldırmır.
  • Sizin torpağınızMəlumat hələ dəqiqləşdirilməyibMənbələrimiz bu suala hələ aydın cavab vermir.

    Azərbaycanda öz torpağınızda metal detektordan istifadə edə bilib-bilməyəcəyiniz hələ dəqiqləşdirilməyib; abidələrin yerləşdiyi yerlərdə torpaq işləri əvvəlcədən icazə, arxeoloji qazıntı isə icazə tələb edir, tapdığınız hər bir abidə də dövlətə təhvil verilməlidir.

    Şərtlər (4)
    • Tarix və mədəniyyət abidələrinin yerləşdiyi yerlərdə torpaq və ya tikinti işləri aparan fiziki şəxslər və sadalanan digər subyektlər müəyyən edilmiş səlahiyyətli orqandan əvvəlcədən icazə almalıdır (abidələrin qorunması haqqında qanun, 1-ci maddə, beşinci abzas).
    • Arxeoloji qazıntı üçün müəyyən edilmiş elmi təşkilatın verdiyi icazə lazımdır (20-ci maddə).
    • Dəfinədə aşkar edilmiş və ya başqa yolla tapılmış abidələr dövlətə təhvil verilməlidir (15-ci maddə).
    • İş zamanı abidə aşkar edilərsə, işi dərhal dayandırın və müəyyən edilmiş səlahiyyətli orqana və elmi təşkilata xəbər verin (13-cü maddə); bu geniş cavabın açıq qalması heç bir qaydanın tətbiq olunmadığı demək deyil.

Bir çox yerdə icazəsiz açıqdırİcazə və ya qeydiyyatla, yaxud yalnız müəyyən edilmiş çimərliklərdəQadağandır və ya praktikada bağlıdırMəlumat hələ dəqiqləşdirilməyib

Köhnə tapıntılar: saxlamaq, xəbər vermək

Milli qanunvericiliyin Azərbaycanda hər yerdə köhnə tapıntılar üçün müəyyən etdiyi qaydalar.

Saxlamaq

Abidə sayılan tapıntılar: sizin deyil

Abidələrin qorunması haqqında 1998-ci il tarixli qanuna görə, tapılmış tarix və mədəniyyət abidələri, o cümlədən torpaqda tapılmış arxeoloji əşyalar dövlətə təhvil verilməlidir (“Tarix və mədəniyyət abidələrinin qorunması haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu, maddə 15); tapana mükafat verilməsi mülki qanunvericiliklə tənzimlənir, qazıntılardan çıxan arxeoloji material da dövlətə keçir.

Şərtlər (4)
  • Qanun abidələrə arxeoloji əşyaları, numizmatik, etnoqrafik və epiqrafik materialları aid edir; arxeoloji abidələr insan fəaliyyəti ilə bağlı yeraltı maddi mədəniyyət nümunələri, o cümlədən hər növ qədim əşyalardır (abidələrin qorunması haqqında qanun, 2-ci maddə).
  • 15-ci maddədəki təhvil qaydası heç bir ərazi növünü və ya yeri göstərmir; təsadüfən aşkar edilmiş abidənin mülkiyyətçisi və ya istifadəçisi müəyyən edilmiş orqana xəbər verməli, həmin orqan da abidəni dövlət reyestrinə daxil etməlidir (15-ci maddənin ikinci abzası).
  • Dövlətə təhvil verilən abidəyə görə tapan şəxs mülki qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada mükafat alır (15-ci maddə); Mülki Məcəllənin 187-ci maddəsinin 3-cü hissəsi isə ayrıca olaraq tarix və mədəniyyət abidələrinə aid elmi dəyərli dəfinəni dövlət mülkiyyəti sayır, tapana və əmlak mülkiyyətçisinə birlikdə dəfinənin dəyərinin 50 faizi həcmində mükafat nəzərdə tutur; başqa razılaşma yoxdursa, mükafat bərabər bölünür; əmlak mülkiyyətçisinin razılığı olmadan qazıntı və ya axtarış aparan tapan bu mükafatdan heç nə almır, həmin mükafat əmlak mülkiyyətçisinə çatır (187-ci maddənin 4-cü hissəsi).
  • Qazıntı zamanı tapılan arxeoloji material dövlət mülkiyyətinə keçir (20-ci maddə), tapılmış abidələri dövlətə təhvil verməmək isə cəzalandırılır (İnzibati Xətalar Məcəlləsi, 231.3-2-ci maddə); bu qayda köhnə tapıntılara aiddir və detektorla axtarışın özünə icazə olub-olmadığını həll etmir, adi itmiş əşyalar isə Mülki Məcəllənin 186-cı maddəsi ilə tənzimlənir.

Xəbər vermək

Xəbər vermək məcburidir

Abidə aşkar edilərsə, işi dayandırın və xəbər verin; adi itmiş əşya barədə isə dərhal xəbər verib onu təhvil verin (Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi, maddə 186.1).

Şərtlər (4)
  • Abidələrin qorunması haqqında qanunun 13-cü maddəsinə görə, tikinti, təsərrüfat və ya digər işlər zamanı abidənin aşkar edilməsi işin dərhal dayandırılmasını, həmçinin səlahiyyətli orqana və müəyyən edilmiş elmi təşkilata xəbər verilməsini tələb edir; həmin maddədəki iki aylıq müddət tapanın xəbər vermə müddəti deyil, orqanların tədqiqatı və tədbirləri üçündür, iş isə yalnız tələb olunan rəylər əsasında verilən icazə ilə bərpa olunur.
  • Şuşadan kənarda 725 nömrəli Fərmanın 2.6-1-ci bəndi 13-cü maddə üzrə bildirişi Mədəniyyət Nazirliyinə və yerli icra hakimiyyəti orqanlarına, Dövlət Turizm Agentliyinin nəzarətindəki dövlət qoruqlarında həmin Agentliyə, İçərişəhər və Qala qoruqlarında isə İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinə həvalə edir; 2.13-cü bənd 13-cü maddə üzrə elmi təşkilat kimi Şuşadan kənarda Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasını müəyyən edir; 13-cü maddə isə Şuşanın xüsusi qanuni qaydalarını saxlayır.
  • Mülki Məcəllənin 186-cı maddəsinin 1-ci hissəsi itmiş əşyanı itirən şəxsə, əşyanın mülkiyyətçisinə və ya səlahiyyətli şəxsə, mülkiyyətçi məlum deyilsə, polisə dərhal xəbər verməyi və əşyanı təhvil verməyi tələb edir.
  • Abidələrin qorunması haqqında qanunun 15-ci maddəsi dəfinədə və ya başqa yolla tapılmış abidələrin dövlətə təhvil verilməsini tələb edir; təsadüfən aşkar edilmiş abidənin mülkiyyətçisi və ya istifadəçisi də müəyyən edilmiş orqana xəbər verməlidir, amma maddədə ayrıca xəbər vermə müddəti göstərilmir; 725 nömrəli Fərmanın 2.4-cü bəndinə görə bu orqan Mədəniyyət Nazirliyi, Dövlət Turizm Agentliyinə tabe qoruqlarda həmin Agentlik, Şuşada Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsi, İçərişəhər və Qala qoruqlarında isə İçərişəhər Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsidir; İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 231.3-2-ci maddəsi tapılmış abidələri təhvil verməməyi cəzalandırır.

Abidələrin və qorunan yerlərin öz qaydaları var: orada axtarış aparmazdan əvvəl ingiliscə tam bələdçini oxuyun.

Mətnlərdə nə yazılıb

Yuxarıdakı cavabların əsaslandığı rəsmi mətnlərdən çıxarışlar, ingiliscə bələdçimizdə olduğu kimi.

Aid olduğu cavab: Saxlamaq.

“Dəfinələrdə aşkar edilmiş və ya tapılmış abidələr dövlətə təhvil verilməlidir.”

Aid olduğu cavab: Xəbər vermək.

“İtirilmiş əşyanı tapan şəxs tapıntı barədə onu itirmiş şəxsə, onun mülkiyyətçisinə, səlahiyyətli şəxsə və ya əgər mülkiyyətçi məlum deyilsə, polisə dərhal xəbər verməli və həmin əşyanı verməlidir.”

Ətraflı bilmək istəyirsiniz?

İngiliscə tam bələdçimiz Azərbaycanda tətbiq olunan hər qaydanı, onun hüdudlarını və hələ açıq qalan sualları izah edir.

İngiliscə tam bələdçini oxuyun →

Başqa ölkədə axtarış aparırsınız? Başqa ölkələrin qaydalarını da bir-bir izah edirik. Dünya xəritəsinə baxın (ingiliscə) →

Açıq məlumatlar: bütün qaydalarımızdan sitatı, mənbəyi və yoxlanma tarixi ilə sərbəst istifadə etmək olar (CC BY-SA 4.0). Məlumatları yükləyin (ingiliscə) →

Zəhmət olmasa, oxuyun: bu, metal detektorla axtarış aparanlar üçün ümumi məlumatdır, hüquqi məsləhət deyil. Qaydalar dəyişir və parka, bələdiyyəyə və quruma görə fərqlənir. Axtarış aparmazdan əvvəl qüvvədə olan qaydanı həmişə ərazini idarə edən şəxsdən və ya qurumdan öyrənin; şübhə varsa, əvvəlcə soruşun.

Bu qaydaları aktual saxlamağa kömək edin

Dəyişiklik və ya səhv barədə xəbər verin (e-poçt tətbiqiniz açılır).

Məktubunuz əl ilə yoxlanılmaq üçün Stuck at Home LLC şirkətinə göndərilir. Heç nə avtomatik dəyişmir. Hüquqi düzəlişlər rəsmi mənbələr əsasında yoxlanılır və dərc edilməzdən əvvəl müstəqil şəkildə nəzərdən keçirilir.

Keçid işləmirsə, contact@getluckyfind.com ünvanına yazın: bu səhifənin ünvanı, sizcə nəyin səhv olduğu və varsa, rəsmi mənbənin keçidi. Zəhmət olmasa, şəxsi məlumatları və tapıntıların dəqiq yerlərini yazmayın.